"Dünyada herkese yetecek kadar kaynak var, ancak herkesin hırsını karşılamaya yetecek kadar değil."  Mahatma GANDİ

HABERLER

İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi Sürüyor

27 Haziran 2016 Orman ve Su işleri Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından sürdürülen  İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi ile iklim değişikliğinin Türkiye’deki yüzeysel sular ve yeraltı sularına su havzaları bazında etkisinin tespiti ve uyum faaliyetlerinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Hızlı nüfus artışına bağlı olarak artan su ihtiyacına karşın, uygun kaynak varlığının azlığı ve gün geçtikçe gelişen sanayi ve tarımsal faaliyetlere paralel olarak ortaya çıkan aşırı kullanım, yer altı su rezervlerindeki düşüşler ve kirlilik oluşumu nedenleriyle yaşanan sorunlar, su ile ilgili uzun vadeli ve havza bazlı bir planlamayı zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından iklim değişikliğinin yüzey ve yer altı sularına havza bazında etkisinin tespit edilmesi ve uyum faaliyetlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. 25 nehir havzası için gerçekleştirilecek çalışmalarda projeksiyon dönemi 2015 ve 2100 yılları arasını kapsamaktadır. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi’nin amacı, iklim değişikliğinin yüzeysel sular ve yeraltı sularına su havzaları bazında etkisinin tespiti ve uyum faaliyetlerinin belirlenmesidir. Projenin uygulama alanı tüm Türkiye’yi kapsayan 25 nehir havzası olup projeksiyon dönemi 2015 ve 2100 yılları arasını kapsamaktadır. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi kapsamında yapılacak başlıca çalışmalar:
  • Tüm havzalarda 3 küresel iklim modeli ve RCP4.5 ve RCP8.5 salım senaryoları ile bir bölgesel iklim modeli çalıştırılarak iklim değişikliği projeksiyonları hazırlanacaktır. Model çıktılarıyla tüm havzalar ölçeğinde sıcaklık, yağış, buharlaşma ve akış projeksiyonları oluşturulmaktadır.
  • İklim projeksiyonları çıktıları ile bir hidrolojik model çalıştırılarak havzadaki yüzey akışı, su derinliği verileri belirlenmektedir. Hidrolojik modelleme yaklaşımı ile yağış değerleri akış değerlerine çevrilmektedir. Bunu takiben havzadaki belirleyici nehir sistemi boyunca ve yan kollarındaki yüzey su kapasitesi belirlenmektedir. Ayrıca, yeraltı su potansiyeli verileri ve iklim değişikliği projeksiyonları sonuçları dikkate alınarak projekte edilecek dönemler için (2015-2100) havzalar özelinde yeraltı su potansiyeli miktarları hesaplanacaktır.
  • Hidrolojik model çıktıları ile bir hidrolik model çalıştırılarak, akış değerleri havzadaki belirleyici nehir sistemi boyunca ve yan kollarındaki su seviyesi değerlerine çevrilmektedir.
  • Tüm havzalarda su potansiyeli modelleme çalışmalarının yapılarak, yeraltı ve yüzey suyu için iklim değişikliği etkisiyle hidrometeorolojik verilerdeki değişimler çerçevesinde su potansiyeli hesaplanacaktır.
  • İklim değişikliğinin su kaynakları açısından 3 havzada sektörel etki analizi (içme suyu, tarım, sanayi, ekosistem ana sektörleri için) çalışmaları yapılacaktır.
  • Tüm havzalar göz önünde bulundurularak iklim değişikliğinin su kaynaklarına olumsuz etkilerinin bertarafı için uyum faaliyetleri önerileri geliştirilecektir.
Proje kapsamında üretilen tüm verileri içerecek bir “İklim Su Veri Tabanı” oluşturulmaktadır. Proje Metodolojisi 1 Proje Amacı ve Temel Bilgiler Proje kapsamında yürütülmekte olan çalışmalar aşağıda daha detaylı olarak sunulmaktadır. İklim Değişikliği Projeksiyonları Proje kapsamında yapılan iklim projeksiyonları 2015-2100 yılına kadarki dönemi kapsamaktadır. Ayrıca, 1961-2000 yılları karşılaştırma dönemi olarak seçilmiş olup, bu periyot içinde kalan ve veri varlığı açısından referans dönemi olmaya en uygun 30 yıllık dönem (1971-2000) karşılaştırma dönemi olarak seçilmiştir. Karşılaştırmalar 10’ar yıllık periyotlar için yapılmaktadır. 2 Tüm Türkiye’yi kapsayacak şekilde, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC)’nin 5. Değerlendirme Raporunun tabanını oluşturan CMIP5 arşivinden seçilmiş üç küresel modelin çıktılarıyla ve RCP4.5 ve RCP8.5 salım senaryoları ile bir bölgesel iklim modeli çalıştırılmaktadır. Proje kapsamında çalışılan küresel iklim modelleri;
  • HadGEM2-ES
  • MPI-ESM-MR
  • CNRM-CM5CNRM’dir.
3 Model çıktılarıyla Türkiye’deki 25 nehir havzası ölçeğinde sıcaklık, yağış, buharlaşma ve akış projeksiyonları oluşturulmaktadır. Bölgesel iklim modeli, hidrolojik modellemeye temel teşkil edecek şekilde en az 10x10 km çözünürlükte çalıştırılmaktadır. Hidrolojik ve Hidrolik Modelleme Çalışmaları ile Yeraltı Su Potansiyeli ve Yüzeysel Su Seviyelerindeki Değişimin Tespiti İklim modellerinin çıktılarıyla hidrolojik ve hidrolik modeller çalıştırılmakta; havzadaki yüzey akışı, su derinliği verileri belirlenmektedir. Veri varlığında tüm modeller son 40 yıllık verilerle çalıştırılacaktır. Projeksiyonlar 2015-2100 yılına kadarki dönemi kapsamaktadır. 4 Hidrolojik modelleme yaklaşımı ile yağış değerlerine bağlı akış değerlerine belirlenmekte; hidrolik modelleme yaklaşımı kullanılarak akış değerleri havzadaki belirleyici nehir sistemi boyunca ve yan kollarındaki su seviyesi değerlerine çevrilmektedir. Bunu takiben havzadaki belirleyici nehir sistemi boyunca ve yan kollarındaki yüzey su kapasitesi belirlenecektir. Hidrometeorolojik etüdleri takiben yer altı su potansiyeli belirlenecektir. Tarihsel verilerle kalibrasyon, en az 3 havzada yapılacaktır. Hidrolojik modelleme çalışmasında SWAT (Soil and Water Assessment Tool I) Modeli kullanılmakta olup; göl, gölet ve baraj göllerinin hidrolojik modelleme sürecine dahil edilebilmesi ve hidrolojik modelin iyileştirilmesi amacıyla WEAP (Water Evaluation and Planning System) Modelinden faydalanılmıştır. Hidrolik modelleme çalışmalarında ise, havza ölçeğinde HEC-RAS (Hydrologic Engineering Centers River Analysis System) modeli kullanılarak iklim değişiminin etkisindeki debi-su seviyeleri arasındaki ilişkiyi hesaplanmakta ve yüksek akımlar belirlenmektedir. 5 Hidrojeoloji çalışmaları kapsamında tüm Türkiye’deki havzalar bazında akifer ortamları jeolojik ve hidrojeolojik olarak tanımlanmaktadır. Mevcut yer altı su potansiyeli verileri ile iklim değişikliği projeksiyonları sonucunda değişen yağış, buharlaşma ve sıcaklık verileri eklenerek projekte edilecek dönemler (2015-2100) için havzalar özelinde yer altı su potansiyeli miktarları hesaplanacaktır. Türkiye’nin statik yeraltı suyu rezervi ilk defa bu proje kapsamında hesaplanmaktadır. Dinamik ve statik rezervin birlikte değerlendirilmesi ile yeraltı su seviyesindeki olası değişimler hesaplanabilecektir. Su Potansiyeli Modelleme Çalışmaları İklim projeksiyonları sonucunda ortaya çıkacak veriler ışığında, tüm havzalarda yüzey ve yer altı su kaynaklarının mevcut durumu ve projekte edilen dönemler için tahmin edilen durumu dikkate alınarak su potansiyeli modelleme/hesaplama çalışması gerçekleştirilecektir. Su potansiyeli hesaplama çalışmaları 2015- 2100 yılına kadarki dönemi kapsayacaktır.   Çalışmalar kapsamında yer altı ve yüzey suyu için iklim değişikliği etkisiyle hidrometeorolojik verilerdeki değişimler çerçevesinde su potansiyeli hesaplanacaktır. Muhtemel su açığı hesaplanırken, aynı zamanda bölgesel nüfus artışı eğilimi ve havza özelinde bilinen önemli yatırım planları (OSB kuruluşu vb.) dikkate alınacaktır. Sektörel Etki Analizi Çalışmaları Sektörel etki analizi çalışmaları kapsamında 3 havzada içme suyu, tarım, sanayi, ekosistem ana sektörleri için etkilenme seviyeleri belirlenmiş olacaktır. Ana sektörler için etkilenme seviyelerinin sayısallaştırılmasını sağlayan bir değerlendirme sistematiği oluşturacaktır. Bu sistematik her havzanın her sektörden etkilenme şiddetini en az 4 sınıfta değerlendirebilecek şekilde sonuç verecektir. Bu sınıflandırma “az etki, orta etki, yüksek etki, çok yüksek” sözel ifadeler veya puanlama sistemi olacaktır.   Uyum Faaliyetlerinin Belirlenmesi Türkiye’deki 25 nehir havzası göz önünde bulundurularak iklim değişikliğinin su kaynaklarına olumsuz etkilerinin önlenebilmesi için uyum faaliyetleri önerileri geliştirilecektir. Asgari 30 uyum faaliyeti incelenecek olup, içme ve kullanma suyu, tarım, sanayi ana sektörlerinin her biri için en az 3 er faaliyet incelenecektir. Her bir uyum faaliyeti için faaliyetin hangi sektörlerde uygulanabileceği, tahmini uygulama maliyetleri, dünyadaki yaygınlığı, dezavantajları ve uygulamada karşılaşılabilecek sorunlar belirlenecektir.   İklim Veri Tabanı’nın Oluşturulması Proje çalışmalarında üretilen iklim projeksiyonları ve hidrolojik projeksiyonlar, toplanan, kullanılan ve üretilen tüm veriler (sıcaklık, hidro-meteorolojik, topoğrafik vb.) proje kapsamında oluşturulan CBS tabanlı “İklim Veri Tabanına (İVT)”ne işlenecektir. 6
Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın

Sadece üyelerimiz yorum yapabilir, hemen ücretsiz üye olmak için Tıklayın

(E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır)
Yorumu Gönder
Henüz Yorum Yapılmamış

Ziyaretçi İstatistikleri

Aktif ziyaretçi sayısı: 7 Bugünkü ziyaretçi sayısı: 140 Toplam tekil ziyaretçi sayısı: 116401