Suyun “Gerçekçi”  Fiyatlandırılması Üzerine !

 

Dursun YILDIZ                                                           Yrd. Doç. Dr.Nuran Çakır YILDIZ

Su Politikaları Uzmanı                                              İstanbul Üniversitesi SBMYO             

Hidropolitik Akademi Başkanı                              Pazarlama Böl. Bşk .                      

 

ÖZET

Yeryüzündeki tatlı su kaynakları 20. Yüzyılın son çeyreğinden başlayarak uluslararası ticari ve siyasi politikaların  daha fazla ilgi alanı olmaya başlamıştır.  21. yüzyılda su kaynakları üzerinde artan  iklim değişimi,nüfus artışı,kentleşme,kirlilik,gibi tehditler suyu stratejik bir doğal kaynak haline getirmiştir.Bu arada su hizmetlerinin özelleştirilmesi uygulamaları da  artmış ve su hizmetleri yönetiminde özel sektörün dahil olduğu çeşitli modeller (Yİ,YİD,İHD,PPP) geliştirilmiştir.

Bu gelişmelere su-enerji-gıda-çevre arasında artan ilişki de eklenmiş ve son dönemde “suyun fiyatının tam maliyet esasına göre belirlenmesi” konusunda çeşitli yaklaşımlar getirilmeye ve çalışmalar yapılmaya  başlanmıştır.

 

Su’yun birçok sektör için temel bir girdi olması ve canlılar için de yaşamsal ve talebi sürekli bir kaynak olması suyun gerçekçi fiyatlandırılmasını  oldukça zorlaştırmaktadır. Suyun fiyatlandırılmasında kullanılmak üzere bazı maliyetler tanımlanmaya başlanmış ancak şimdiye kadar standart gerçekçi bir fiyatlandırma modeli ortaya konulamamıştır. TBMM’deki Su Yasası tasarısının kabulü  ve su yönetimindeki idari ve yasal geçiş döneminin tamamlanması ile bu konu ülkemizin su yönetimi kurumlarının da gündeminde yer almaya başlayacaktır.Bu nedenle bu konuda Tam Maliyet, Kaynak Maliyeti vb “temel kavramların tanımlanması”,fiyatlandırmada hangi metodun kullanılması gerektiği ,yapılan fiyatlandırmanın ne denli gerçekçi olacağı gibi konuların incelenmesinde yarar bulunmaktadır. Bu makale bu amaca yönelik bir ön çalışma niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Su Fiyatı,Kaynak Maliyeti,Çevre Maliyeti,Tam Maliyet

  • Suyu fiyatlandırmanın amacı

Suyun fiyatlandırılmasının amacı esas olarak bu hizmetin ele alınış şekline göre  değişmektedir. Su hizmetlerinin bir kamu hizmeti olduğu anlayışına sahip olanlar suyun serbest piyasa kurallarına göre fiyatlandırılması ve bunun üzerinden kar elde edilmesine karşı çıkmakta ve “fiyatlandırma ” yerine kamu yönetimlerinin  suya “uygun bir bedel ” taktir etmesi gerektiğini ileri sürmektedir.

Su hizmetlerinin özel sektör eliyle daha çok kişiye daha kaliteli bir şekilde  verilmesinin daha doğru  bir yöntem olacağını düşünen kesimler ise suyun fiyatının  piyasa koşullarına göre belirlenmesi gerektiğini ileri sürmektedir.Bu görüşü savunanlar aynı zamanda  suyun fiyatlandırılmasının ” su’da talebin yönetiminin önemli  bir unsuru olduğunu öne sürmektedir.

Bu iki bakış açısı ele alındığında suyun fiyatının belirlenmesinde  iki farklı amacın mevcut olduğu görülmektedir.Bunlardan ilki su hizmetlerinden hiçbir kar etme amacı gütmeden sadece işletme giderlerini tahsil ederek sosyal bir politika ile suyun ödenebilir hizmet bedelini taktir etmektir. İkincisi ise su hizmetlerinden  ticari bir kar elde edecek şekilde su fiyatının belirlenmesidir.

Makalenin tümünü okumak için tıklayınız

Suyun Gerçekçi Fiyatlandırılması Üzerine


  • gplus
  • pinterest

Author

Leave a comment