OSMANLI FERMANLARINDA KURAKLIK 

 

Hazırlayan Dr. Nüvit Soylu

SPD Hidropolitik Akademi Merkezi

 

Osmanlı kadıları, dahiliye nezareti   kurak dönemlerde ortaya çıkan durumu ve önerilerini Saray’a bildirmekte idi. Saray da bazı durumlarda  bu bilgileri dikkate alarak kuraklığın sonuçlarını hafifletmek ve karmaşayı önlemek için Fermanlar yayınlardı

Aşağıda bu belgelerden bazıları verilmiştir.

Niğbolu kadısı tarafından gönderilen ve bölgede çekilen kıtlığı bildiren rapor.  Samimi kullarının arzıdır, Yaşanmakta olan aşırı kuraklık nedeniyle ekinler kavrulup kıtlık ve pahalılık son safhaya ulaşmıştır.  Un ve buğday yokluğundan bütün fırınlar kapanmıştır.  Ahali günlük yiyeceklerini elde edebilmek için ellerinde torbalar dilenciler gibi çevreyi dolaşmaktadır.  Sıkıntı içindeki halk, eflak tarafında Tuna Nehri kıyısında bulunan İzlaz adlı bölgede üç gemiye dört yüz yirmi sekiz buçuk İbrail kilesi buğday yüklendiğini haber almışlar ve bir gece gizlice baskın yaparak gemilerdeki zahireyi tartarak el koymuşlardır.  Halka müdahale etmek ve gemileri kurtarmaya çalışmak büyük kargaşalara yol açacaktır.  Bilginize arzederiz.  İmza: Niğbolu Kadısı Seyyid İdris, Niğbolu Mütesellimi Hacı Mehmed ve diğerleri 1859


 

Kuraklık münasabetiyle Bosna’da istenilen ürün alınamamıştır.  Hersek’te ise elde edilen tohumu bile karşılayacak kadar değildir.  Sıkıntı içindeki halk göç etmektedir.  Yeni ürün elde edilinceye kadar bir milyon okka zahireye ihtiyaç duyulmaktadır.  Her iki okkası ellişer paraya almak ve bedeli sonbaharda ödemek üzere Mostarlı Tüccar Ofliş tarafından ithal edilecek olan zahirenin Gayla ve Çarine gümrüklerinde bir sefere mahsus olmak üzere vergiden muaf tutulması hususunda Padişah emri. 7 ŞUBAT 1866


 

Ankara, Kayseri Ve Yozgat’ta görülen kuraklık sebebiyle buğday ziraatı geçen senelere göre yarı yarıya azaldığından buğday üretiminde önemli düşüş olması beklenmektedir.  Bir süre sonra yağmur yağmadığı takdirde ekmek fiyatının  da artacağı muhakkaktır.  Buğday üretiminin düşmesinden dolayı bir tedbir olmak üzere vilayet haricinde buğday çıkarılmasının yasaklanması hususunda dahiliye nezareti’nden  vilayetlere yazılan tahrirat.  20 MART 1887

————————————————————————————————————————————————

Birkaç aydan beri yağmur yağmadığından ekinleri ekinleri ve otlarının yok olduğuna, halkın yardıma muhtaç hale geldiğine dair Tanus Kazası (Şarkışla) ahalisi adına Eyüp ve arkadaşlarının Bab – ı Ali’ye gönderdikleri telgrafta belirtilen hususların araştırılması hususunda Dahiliye Nezareti’nden Sivas Valiliği’ne gönderilen tahrirat.  3 TEMMUZ 1887

————————————————————————————————————————————————

Kıtlıktan dolayı Konya, Ankara ve Hüdavendigar (Bursa) vilayetlerinden karesi (Balıkesir) tarafına göç etmek isteyenlere engel olunması konusunda Dahiliye Nezareti’nden Karesi Valiliği’ne yazılan tahrirat.  20 EYLÜL 1887

 

Kaynak:

Belgelerin Kaynağından, Hayatın Kaynağı SU T. C Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü – DSİ Genel Müdürlüğü 2005 Ankara.

 


  • gplus
  • pinterest

Author