Hazirandaki  Kent Selleri  Tehdidi Geçici  Mi ?

Dursun Yıldız

HPA Başkanı

28 Haziran 2018

Haziran ayının son günleri yaşanırken  bu ay içinde birçok ilimizde kent sellerinin yarattığı sorunlar haber bültenlerinde yer aldı. Bu arada yapılan açıklamalarda bu Haziran ayının çok uzun dönemin  en yağışlı Haziran ayı olduğu da sıkça belirtildi.Aslında   internette yapılacak basit bir araştırma bu açıklamanın son 4- 5  yılın Haziran ayları için de geçmişte yapıldığını ortaya koyuyor.Demek ki Haziran yağışları durmadan artıyor.

Aşırı atmosfer olaylarının  özellikle kentlerimizde yarattığı seller ve dolu yağışının olumsuzluklarını ortadan kaldırmak için konu daha detaylı bir şekilde masaya yatırılmalı.

Bu kapsamda sorulacak en öncelikli soru; bu taşkınların dönemsel mi olduğu yoksa bir süreklilik içinde mi seyrettiği olmalı.Bu sorunun öncelikle sorulacak olması  aslında daha çok günlük çözüm arayışlarına yatkın olmamızdan da kaynaklanacaktır. Seneye olmayacaksa önleme gerek yok anlayışı, hem bu sorunun sorulmasını  hem de verilecek cevabı önemli kılan ana unsurlardan biridir. Ancak karşı karşıya olduğumuz sorun böyle geçiştirilebilecek kadar basit değildir.

Bizde konuyu öncelikle bu kapsamda ele alıp bir farkındalık yaratma amacıyla bu satırları yazıyoruz. Aşırı sonuçlar yaratan atmosferik olayların kendi içinde ilişkilerini ve gelecek yıllar için tahminlerini işin uzmanı olan disiplinlere bırakıp bugüne kadar oluşan ortalama yağışlar ve bunların  hidrolojik sonuçları üzerinden bir değerlendirme yaptığımızda bazı sonuçlara ulaşmak mümkün .

Yine konuyu uzmanların açıklamalarından başlayarak ele alalım;

Son yıllarda yağışlarda mevsimsel kaymalar ortaya çıktığı gibi yağışın şiddeti, süresi ve  alan dağılımında da geçmişe nazaran değişiklikler olduğu belirlenmiş durumda.

Biz de Su Politikaları Derneği Hidropolitik Akademi olarak Yıldız Teknik Üniversitesi İstatistik Uygulama ve Araştırma Merkezi ile birlikte yaptığımız bir çalışmada mevsim geçişlerinin uzadığını ve mevsimsel  yağışlarda  kaymalar gerçekleştiğini hidrolojik verilere dayanarak tespit etmiş ve yayınlamıştık.

Şimdi bu bilimsel gerçeğin özellikle şehir planlaması çarpık olan ,nüfusu hızla artan ve hızla betonlaşan kentlerimizde ,hem de bütün bölgelerimizdeki birçok kentimizde yarattığı olumsuz sonuçları daha fazla  yaşamaya başladık.

Zaman zaman yaşamsal bir tehdit olarak ortaya  çıkan ve sadece mal kaybına değil aynı zamanda  can kaybına da neden olan bu  soruna karşı önce bilinçli olmaktan  başlayarak bir dizi tedbirin alınması gerekiyor Bunları bir başka yazının konusu olarak bırakıp şimdi yazımızın başlığı olan soruya geri dönelim?

Haziran’daki kent selleri tehdidi geçici mi?

Bu konuda Meteoroloji Genel Müdürlüğünün resmi yıllık ve aylık ortalama yağış verileri incelendiğinde bazı eğilimleri görmek mümkün

Yukarıdaki şekillere bakıldığında ülke genelinde düşen ortalama yağışların 2010 yılından bu yana bir azalma eğilimi taşıdığı görülüyor. Ancak Haziran ayında tüm ülke geneline düşen yıllık ortalama yağışlarda, 2000-2010 yılları ortalamasına göre 2010 yılından sonra %65 oranında ortalama bir artış göze çarpıyor.

Bu durum Haziranda geçmişten  daha fazla yağış  olma ihtimalini  arttırıyor. Ancak daha da önemlisi  bu yağışların tüm ülke genelinde kısa süreli daha şiddetli ve dar alanlara  düşüyor olması nedenleriyle de  yaratabileceği tehditleri ortaya koyuyor.

Bu kararsız yağışların dünyanın birçok ülkesindeki kentlerde  de sorunlar yaratmaya devam ettiğini bilerek, artık sadece eleştiri yapan veya eleştirileri yok sayan bir anlayıştan sıyrılıp   kısa ,orta ve uzun dönemli tedbirler alınması için akılcı önermelere ve  çalışmalara  başlanmalıdır.

Eldeki veriler ve yapılan bilimsel çalışmaların sonuçlarına göre  önümüzdeki dönemde de bu tehdidin sürme ihtimali yüksek görülüyor.

Bu durum merkezi yönetimin ilgi alanı içinde olması gerektiği gibi kısa süre sonra gerçekleşecek olan Yerel Yönetim seçimlerindeki adayların da gündeminde olmalıdır. Bu konuda seçildiğinde alacağı önlemleri açıklayacak olan Belediye başkan adaylarının açıklamalarını şimdiden merak etmekteyiz. Bu konuyu incelemeye devam edeceğiz.

 

 


  • gplus
  • pinterest

Author

Dursun Yıldız

DURSUN YILDIZ
Civil Engineer
Hydro Politics Expert

He was born in Samsun in 1958. He was graduated from İstanbul Technical University Civil Engineering Faculty in 1981. After completing his military service in 1983 he began to work in State Hydraulic Works Technical Research and Quality Control Department. While working here he participated graduate professional education and investigation programs in Holland and USA Bureu of Reclamation and US Army Corps of Engineers.

In 1998 he participated first “EU Master Education” program and later “International Affairs Proficiency” program in Ankara University European Union Research and Application Center. In 2000 he completed his MS thesis in the topic of water politics in Hacettepe University Hydropolitics and Strategy Research Center. He worked for five years as the section head and for following 10 years as department deputy head in State Hydraulic Works Technical Research and Quality Control Department. During this period he published more than 100 technical and scientific reports and papers. Then he worked as the department deputy head in State Hydraulic Works Domestic Water Supply Department and worked at the Planning and Investigation Department of the same institution and retired in 2007.

Dursun YILDIZ while working in State Hydraulic Works he lectured in the topics of water works in Gazi University Engineering and Architectural Faculty, Civil Engineering Department and water resources and hydropolitics in Hacettepe University, Hydropolitics and Strategy Research Center.

Dursun YILDIZ worked also as a executive committee member , Vice President in Turkish Chamber of Civil Engineers and Vice President of the Union of Chambers of Turkish Engineers and Architects . He worked in execution committee of “Water Politics Congress” held by the Civil Engineers Chamber in several times.

Dursun YILDIZ, experienced in water management, water development ,hydraulic research and consultancy for 30 years, wrote 15 books (Water Report,Water Problems in the Mediterranean Basin and Turkey,Strategical İmportance and Water Related İssues in Eastern Meditterranean Water Security 2050, etc.) and besides published several papers and technical reports in the topics of water engineering,water development,hydraulic research and hydro-politics in national and international periodicals.
He has awarded Successful Water Resarcher Prize of Year of 2008 by Agriculturers Associations of Türkiye .He was also awarded continuously success on water research prize of 2016 by Central Union of Irrigation Cooperatives of Turkey.

He is a member of Scientific Committee of Turkish Foundation for Combating Soil Erosion (TEMA). He is now the director of an NGO called Hydropolitics Association, and runs a company, Ada Hydro-Energy, Strategy & Engineering Consultancy Co.
He is head of Ada Hydro-Energy , Strategy & Engineering Consultancy Co. Since 2007.He is president of Hydropolitics Association.

Leave a comment