Döngüsel Ekonomi
5 Temmuz 2018
Hasan Halil GÖNÜL

 

Döngüsel ekonomi nedir?

Döngüsel ekonomi, bir yandan atık üretimini azaltırken diğer yandan da ürünlerin, malzemelerin ve kaynakların değerini, onları kullanımlarının sonunda ürün döngüsünün içine yeniden dahil ederek, mümkün olduğunca uzun süre korumayı hedeflemektedir.

Ne kadar az ürünü çöpe atar, doğadan ne kadar az malzemeyi kullanırsak çevre için o kadar iyi olacaktır.

Süreç, ürün döngüsünün en başından başlamaktadır. Akıllı ürün tasarımı ve üretim süreci kaynaklardan tasarruf ettirebilir, verimsiz atık yönetiminden koruyabilir ve yeni iş imkânları doğurabilir.

Avrupa Birliğinin çalışmaları nelerdir?

Avrupa, küresel düşük karbon ve döngüsel ekonomiye dönüşümün ön saflarında yer almaktadır. Bu husus Avrupa ekonomisini dönüştürmek ve daha sürdürülebilir yapmak için ve yeni iş olanakları ile rekabet üstünlüğü yaratmak için bir fırsat olarak görülmektedir.

Avrupa Komisyonu 2014 yılı sonunda atıkların azaltılması ile ilgili tasarısını geri çekip bunun yerine tam bir ekonomik döngüyü kapsayan yeni bir çalışmaya başladığını açıklamıştır.

2015 yılı ortasında 12 hafta süren ve yaklaşık 1.500 görüşün toplandığı bir görüş toplama sürecinin ardından Döngüsel Ekonomi Konferansı düzenlenmiştir. Bunun yanında sürdürülebilir ve kaynak-etkin kalkınmayı gündeme getirebilmek amacıyla AB üyesi olmayan ülkelerde iş ve politika dünyasının üst düzey temsilcileriyle toplantılar düzenlenmiştir.

Daha sonra Mart 2017’de Avrupa Komisyonu ile Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi birlikte o güne kadar elde edilen sonuçların sunulması ve daha neler yapılabileceği üzerine 2017 Döngüsel Ekonomi Paydaş Konferansı düzenlemişlerdir.

Bu şekilde sürdürülen hazırlıkların sonunda Avrupa Komisyonu; Avrupa’nın döngüsel ekonomiye geçişini başlatmaya, küresel rekabet gücünü artırmaya, sürdürülebilir ekonomik kalkınmayı desteklemeye ve yeni iş olanakları yaratmaya yönelik önlemler içeren iddialı bir Döngüsel Ekonomi Paketi kabul etmiştir.

Döngüsel Ekonomi Paketi; üretimden ve tüketimden atık yönetimine ve ikincil hammadde pazarına tüm döngüyü kapsayan önlemlerle birlikte somut ve iddialı eylemler oluşturan bir Döngüsel Ekonomi için AB Eylem Planı ile atıklar hakkında güncellenmiş bir yasa tasarısından oluşmaktadır. Eylem Planının ekinde ise eylemlerin hangi tarih aralıklarında tamamlanacağı gösterilmektedir.

Önerilen eylemler, daha fazla geri dönüşüm ve yeniden kullanma ile ürünlerin yaşam döngülerindeki “boşluğu doldurmaya” ve hem ekonomi hem de çevre için yararlar sağlamaya yardımcı olacaktır.

Atıklar hakkındaki güncellenmiş yasa tasarısı ise atıkların azaltılması için net hedefler belirlemekte ve atık yönetimi ve geri dönüşüm için iddialı ve inandırıcı bir uzun vadeli yol oluşturmaktadır.

Tasarının önemli başlıkları şu şekildedir.

  • 2030 itibariyle belediye atıklarının %65 oranında geri dönüşümüne ilişkin ortak bir AB hedefi
  • 2030 itibariyle paket atıklarının %75 oranında geri dönüşümüne ilişkin ortak bir AB hedefi
  • 2030 itibariyle belediye atıklarının en fazla %10’unun katı atık olarak depolanmasına ilişkin bağlayıcı bir AB hedefi
  • Ayrı olarak toplanan atıkların katı atık olarak depolanmasına ilişkin yasaklama
  • Katı atık depolanmasını caydırıcı ekonomik araçların teşvik edilmesi
  • AB çapında geri dönüşüm oranlarının hesaplanmasında basitleştirilmiş ve geliştirilmiş tanımlar ve uyumlaştırılmış hesaplama yöntemleri
  • Bir endüstrinin yan ürünlerinin başka bir endüstride hammadde olarak kullanılmasını sağlayacak ortakyaşarlığı (simbiyozu) ve yeniden kullanımı teşvik edecek somut önlemler
  • Üreticilerin piyasaya daha çevreci ürünler sunmasını teşvik edecek ekonomik teşvikler ve geri toplama ve geri dönüşüm destekleri (Ör: paketleme, piller, elektrikli ve elektronik ürünler, araçlar vb. için)

Avrupa Komisyonu 2018 Döngüsel Ekonomi Paketi başlığı altında; plastiklerin kullanımı, kritik hammaddeler hakkında bir rapor ile kimyasallar, ürünler ve atıklar ile ilgili mevzuatın birbirleriyle olan ilişkilerini ve sürece ilişkin gözlem çerçevesini içeren yeni önlemler kararlaştırmıştır.

Geçen sürede alınan yolun ve 2018 Döngüsel Ekonomi Paketinin değerlendirilmesi amacıyla Brüksel’de Şubat ayında 2018 Döngüsel Ekonomi Paydaş Konferansı da düzenlenmiştir.

Ayrıntılı bilgilere aşağıdaki adreslerden ulaşılabilir.
– http://ec.europa.eu/environment/circular-economy/index_en.htm
– http://ec.europa.eu/eurostat/web/circular-economy
– https://circulareconomy.europa.eu/platform/en/circular-economy-stakeholder-conference-2021-february-delivering-circular-economy-whats-next


  • gplus
  • pinterest

Author