ÖNSÖZ

20 Yüzyılın özellikle ikinci yarısından sonra  hızla artan nüfus ve kentlere olan göç su kaynakları üzerinde büyük  bir baskı oluşturdu.Bu baskıya  20 yüzylın başında yaklaşık 50 olan ülke sayısının 20. Yüzyıl tamamlanırken  180 ‘i aşması,  sınıraşan sular nedeniyle uluslararası hukuk ve hidropolitik ilişkiler boyutunu da ekledi.

1970’li yılların başında dünya su hizmetleri pazarının liberalleşmesi ve küresel şirketlere açılması için gerekli uluslararasu hukuk ve küresel anlaşma altyapısı hazırlandı. 1980 ‘li yılların başında ulusötesi firmalar dünya su hizmetleri pazarında görülmeye başlandı.

20.Yüzyılın son çeyreğinde hareketlenen suyun siyasi ,stratejik önemi,ekonomi politiği ve hidropolitiği 21. Yüzyıla girdiğimizde başka bir tabloyu önümüze koymuştur.

Bu tabloda suyun siyasallaştığı, uluslararasılaştığı ve ticarileştiği görülmekteydi.21. Yüzyılda bir yandan suyun bir insan hakkı olarak kabul edilmesine yönelik BM kararları çıkarken diğer taraftan da su hizmetlerinin ulusötesi şirketlerce verilmesine yönelik çalışmalar sürdü.

Dünya Ticaret Örgütünün son verileri 1991-2013 yılları arasında  Dünyanın çeşitli ülkelerinde su ve sanitasyon  hizmetleri için yatırım yapan ulusötesi firmalar toplam  74 Milyar dolarlık 847 adet proje almıştır.Ancak bu projelerin yaklaşık %30’u (22 Milyar $’lık bölümü) ilerleyememiş ve iptal edilmiştir.

  1. Yüzyıl bir yandan herkesin yeterli ve temiz suya erişim hakkını bir insan hakkı olarak kabul eden BM kararları, diğer taraftan su hizmetlerinin özelleştirilmesi  için  en uygun finansman modeli arayışları ile ilerlemektedir.

Tüm bu nedenlerle suyun ekonomi politiği ve fiyatlandırma politikaları uluslararası alanda olduğu gibi ülkemizde de sıkça gündeme gelecektir. TBMM’ye sevkedilmesi beklenen ve önümüzdeki  aylarda yasalaşacak olan Yeni Su Yasası  Taslağı bu konudaki hareketlenmeyi arttıracaktır. Halen Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından pilot havzalarda  hazırlatılan Havza Bazında Su Tahsis Planlarında  “Suyun Tam Maliyet “ esasını da dikkate alan sektörel tahsis planı çalışmaları sürmektedir.Bu çalışmalar sonlandığında suyun çeşitli maliyet unsurlarının nasıl dikkate alındığı görülecektir.

Biz Su Politikaları Derneği- Hidropolitik Akademi olarak halen  su hizmetlerinin fiyatlandırılmasının  sosyo-ekonomik boyutlarını araştırmaktayız . Bu konudaki görüş ve önerilerimizi ilgili kişi kurum ve kuruluşlarla paylaşacağız.Bu ön rapor bu konudaki  çalışmalarımızın bir başlangıç ürünü  olarak ortaya çıkmıştır.

Konuyu daha kapsamlı ve detaylı bir şekilde ele alacağız.

Raporu hazırlayan  İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim üyesi ve SPD Hidropolitik Akademi üyesi  Yrd. Doç. Dr. Nuran Çakır Yıldız’a ve SPD Uygulamalı Araştırma Bölümü Başkanı Yrd.Doç. Dr. Doğan Yıldız’a  çok teşekkür ederim.

Saygılarımla

 Dursun YILDIZ

 Başkan        

4 Temmuz  2016

Raporun tümünü okumak için tıklayınız

 

RAPOR- SUYUN EKONOMİ POLİTİĞİ VE FİYATLANDIRMA POLİTİKALARI1

 


  • gplus
  • pinterest

Yazar

Leave a comment